Veldwerk in het Zonnetje

Veldwerktechnieken uitvoeren, vogels kijken, korren…

Het stond allemaal op het programma van vorige week tijdens het trainingsweekend. Elk jaar organiseren we een weekend om te team builden en onze eigen vaardigheden weer aan te scherpen!

Zoals je wellicht hebt meegekregen stond er een vacature voor seizoenskracht educatie online. Inmiddels is ons team aangevuld met 5 nieuwe enthousiaste medewerkers! Ook zij waren aanwezig bij het trainingsweekend waar we ze alle kneepjes van het vak leerden. Je zal Bailey, Floris, Tamara, Lies en Karin dan ook zeker terugzien tijdens een van de natuurkampen aankomend jaar! Meer informatie over onze nieuwe medewerkers vind je hier

Het beeldmateriaal is mogelijk gemaakt door Appie Bonis

Een Bunker vol Bekertjes

In de Schelphoek staan verschillende bunkers op het terrein. Om onze bunkers te vergroenen hebben we bekermos geplaatst. Ben jij bekend met deze korstmos?

Bekermos behoort tot het Cladonia geslacht, de blauwgrijze kleur is herkenbaar voor korstmossen. Uit onderzoek blijkt dat het plantenlichaam uit meerdere schimmeldraden bestaat en een laagje groene alg. Samen zijn deze een uitstekend team (symbiose) waarbij de schimmel zorgt voor stevigheid en bescherming tegen uitdroging. De alg produceert voedingstoffen, waar de schimmel zich mee voedt.

Waarom zijn korstmossen van belang?

Ze meten de luchtkwaliteit, ze zijn een bodembedekker waardoor andere planten kunnen groeien en zijn een belangrijke bron van voedsel voor veel organismen. Daarnaast zijn ze prachtig, vind je niet?

Wat speur jij?

Een interessante veldwerkactiviteit is het zoeken naar diersporen. Wist je dat vele type sporen zijn om diersoorten te identificeren? Je kan speuren door middel van loop- en eetsporen, uitwerpselen, braakballen en nog zo veel meer! We hebben een aantal type kenmerken op een rijtje gezet voor in het veld.

Loopsporen

Het zoeken van voetafdrukken is een manier om een dier te identificeren. Een ideaal gebied om te starten met een dier-speur excursie is een onbegroeide plaats waar veel regen is gevallen. Bijvoorbeeld een kleiige grond of vochtig zand langs de kust. Wanneer je een spoor hebt gevonden maak je een foto met en zonder maatlat. Je kan vervolgens de voetafdruk identificeren door middel van onze zoekkaart en een veldgids voor dierensporen.

Eetsporen

Heb je een spoor gevonden van een dier? Dan vind je vroeg of laat een plek waar het dier heeft gefoerageerd. Je kan de sporen vinden op bomen en struiken, zaden en vruchten, prooiresten van predatoren, slakkenhuizen, eierenschalen, etc. Neem bijvoorbeeld de bosmuis (links) en rosse woelmuis (rechts). Beide muizen hebben een techniek ontwikkeld om een hazelnoot open te peuzelen.

Uitwerpselen

Een ander, iets minder fris kenmerk zijn uitwerpselen. Geloof het of niet, je kan door middel van ontlasting heel veel over een dier vertellen! Je kan ruiken of het dier geslachtsrijp is, voornamelijk in het bronst seizoen. Je kan iets vertellen over het dieet, leeftijd en gedrag van de soort. De vos markeert zijn territorium door middel van uitwerpselen en urine, normaliter op een hoge plek zoals op een boomstronk.

Braakballen

Iets wat wij als activiteit doen bij onze veldwerkcentra is braakballen uitpluizen. Je denkt waarschijnlijk aan een uil, maar er zijn vele vogelsoorten die ballen uitbraken zoals de zilvermeeuw, scholekster en ooievaar. Vogels spugen ballen om onverteerbaar voedsel kwijt te raken. De braakballen bevatten insecten, botjes, haren, plantenresten, etc. die lastig zijn om te verteren. Zoals de braakbal een meeuwensoort (zie onderstaande foto)

Andere diersporen

Naast de bovengenoemde sporen zijn er nog veel meer kenmerken om diersoort te onderzoeken! Denk aan nesten, holen, haren en veren. Een interessant spoor is dat van het wilde zwijn. We benoemde al de voetafdruk, maar je kan het wilde zwijn ook herkennen door middel van zijn wasplaats. Het zwijn verzorgt zijn vacht door te baden in een modderpoel, daarnaast schuurt hij met zijn lichaam langs de boom om zijn huid van parasieten te ontdoen. Je kan deze sporen duidelijk zien wanneer je de badplaats van het zwijn tegenkomt!

Nieuwsgierig naar het uitvoeren van een speuronderzoek met jouw klas? In de uitzending van het Geldersch Landschap neemt Anja, de boswachter, je mee tijdens zijn zoektocht naar diersporen. Veel plezier in het veld!

Natuurkampen gaat vernieuwen!

En dat begint bij een nieuw logo. In samenwerking met Renate Verboom .Design zijn we tot dit nieuwe logo gekomen. Renate Verboom is grafisch vormgever en heeft meegewerkt aan de nieuwe huisstijl van Natuurkampen.

Renate: ”Ik maak graag nieuwe huisstijlen voor groene bedrijven. Om mijn ontwerpen nog wat duurzamer te maken schenk ik jaarlijks 10% van de winst aan een goed doel.”

Benieuwd naar Renate’s webdesign? Kijk dan eens op haar website!

Egels in de Tuin

Deze week werden we verrast door een snuivend geluid bij ons Veldstudiecentrum de Schelphoek. Tijdens een rondje rond het gebouw kwamen we een egel (Erinaceus europaeus) tegen. De egel was hoogstwaarschijnlijk op zoek naar een plekje voor zijn winterslaap.

Je verwacht wellicht dat de egel heel de winter doorslaapt, maar dit is niet het geval. Af en toe wordt hij wakker en gaat op onderzoek uit, bijvoorbeeld als zijn slaapplaats te koud is of wanneer erg nog genoeg insecten te vinden zijn (bij een warme winter). De egel is een beschermde diersoort. Echter is het soms lastig voor het diertje om een juiste slaapplek te vinden; denk aan slakkengif, tegels of hekken in de tuin en warme winters.

Er zijn een aantal simpele manieren om de egel een handje te helpen:

  • Gebruik zo min mogelijk gifstoffen voor de bestrijding van ongedierte. Je kan de egel mogelijk vergiftigen door de sproeimiddelen;
  • Heb je een vijver? Maak een plankje met gaas zodat egel weer uit het water kan wanneer hij erin is gevallen (een egel kan goed zwemmen);
  • Het dier heeft ruimte nodig, 1 achtertuin is niet genoeg. Zorg ervoor dat hij door kan lopen naar de buren (bijvoorbeeld een open stuk in de heg of het hek);
  • Laat het nest van de egel in de winter met rust. Wanneer hij eerder opstaat in de winter kan hij mogelijk verhongeren door het schaars aanwezige voedsel;
  • TIP: Zet een egelhuis in de tuin (mandje of oud kistje) of maak een huisje. Zoals dit voorbeeld van Natuurmonumenten, leuk om te klussen en goed voor de natuur!

Broedende Rode lijst soort in Hei- en Boeicop

Op de rand van de verdieping van het slaapgebouw is een nest gevonden met jonge grauwe vliegenvangers. Een erg bijzondere vondst, de soort is namelijk een beschermde inheemse vogelsoort.

De grauwe vliegenvanger is een grijze vogel met een strepen op de borst. Zowel het mannetje en vrouwtje hebben hetzelfde verenkleed. Hun voorkeur gaat uit naar een bosrijk gebied.

Jonge grauwe vliegenvangers in HB

Mollen mysterie opgelost

Deze maand vonden we aardig wat dode molen op locatie de Schelphoek. Het was voor ons niet duidelijk wat de exacte reden was voor de dode mollen op het grasveld. Tot dat we  een buizerd, genaamd Gijs, zagen jagen op het grasveld. Gijs verblijft altijd rond de locatie van ons terrein, het gehele jaar door. De buizerd zag zijn kans en vloog vervolgens weg met een mol in de bek!

Gijs de mollenjager

De buizerd is erg flexibel, hij eet vrijwel alles wat hij kan vinden. Zoogdieren zoals muizen en mollen staan op zijn menu. Maar daarnaast jaagt de buizerd ook op amfibieën en reptielen.

Waarom staan er 2 futen op ons logo?

Op ons logo zijn twee futen te zien, maar wat hiervoor de reden?

Futen dragen volledige zorg voor de kleintjes (zowel vader als moeder). De jongen hebben het beste plekje, op de rug van de ouder. Is dat geen heerlijke vaderdag? Bij natuurkampen proberen we de leerlingen van alles bij te leren over het milieu en omgeving, zoals het futen paar.

De jongen worden ongeveer 10 weken gevoerd door de futen ouders voordat ze op eigen avontuur gaan. Het broedseizoen is rond maart – oktober, erg lang. Echter worden de meeste eieren rond mei gelegd. Nesten worden op de mooiste plekjes gemaakt, zoals rond een tak in het water maar de voorkeur van de gaat uit rond of in het riet. Hier is het nest goed beschermd tegen predatoren.

 

Weetje: Futen zijn erg romantisch (wie had dat gedacht!). Wanneer het vrouwtje een visje aanneemt van het mannetje zijn ze officieel getrouwd.

Ons nieuwste veldwerkproject: QR-codes, selfies en veldwerk

Nieuw veldwerkproject: de QR-fietsroute

Deze maand is ons nieuwe project van start gegaan: de QR-fietsroute. Tijdens dit dagproject leert de leerling over de natuur, historie en cultuur van Schouwen-Duivenland. Het project is inmiddels getest door de studenten van het Cambreurcollege. De reacties waren zeer positief: “Top: ik vond het heeeeeeeel erg goed georganiseerd en voorbereid.”/ “Ik vond het een hele geweldige dag, met lekker eten en leuke proefjes.”

Wat ga je doen?

Tijdens de dag fietsen leerlingen langs verschillende veldwerkposten waarbij ze een QR-code scannen. In de code vinden ze een filmpje over de veldwerktechniek. Het doel van het project is om veldwerk en natuuronderzoek te introduceren in een hipper jasje op een Corona-vriendelijke manier. En niet te vergeten, de leerlingen maken een selfie bij elke post. Dit levert de leukste beelden op!

 

Wil je een leerzaam en Corona-proof dagproject organiseren voor je klas? Neem dan contact met ons op via info@natuurkampen.nl

Rosse vleermuis gespot met 2 jongen

Bijzondere vondst: Rosse vleermuis met 2 jongen

Tijdens het ophangen van de vlag voor koningsdag kwam er een bijzondere soort (met jongen) voor bij vliegen. Al snel zagen we dat het een Rosse vleermuis was met 2 jongen. Dit is erg bijzonder, zo op klaarlichte dag. De vleermuis vloog laag in cirkels wat erg kenmerkend is voor de Rosse vleermuis of wel “vroegvlieger”.

Hoe kan je de Rosse vleermuis herkennen?

De soort heeft een roodbruine vacht, met een donkerbruine snuit, oren en vleugels. Deze vleermuis is vrij groot met een lichaamslengte tot maar liefst 8 cm. Ter vergelijking, de gewone dwergvleermuis is maximaal 3,4 cm lang. De zoogdiervereniging heeft een overzichtelijke zoekkaart opgezet om deze soorten te herkennen, zie hier.

Weetjes over de soort
  • De Rosse vleermuis paart meerdere malen, en werpt bijzonder genoeg meerdere jongen van verschillende vaders.
  • De Rosse vleermuis is een romanticus. Het mannetje gaat tijdens het broedseizoen in een holle boom zitten en produceert de mooiste liefdeszangen (deze zijn hoorbaar voor ons). Hierdoor lokt hij de vrouwtjes naar hem toe.
De verspreiding van de soort in NL (Bron: Zoogdiervereniging – 2021)

Wat kan jij doen voor deze soort?

Je kan je tuin aantrekkelijker maken voor vleermuizen door je tuin insecten-vriendelijk in te richten. Alle tips kan je hier vinden, opgezet door Natuurpunt.