Egels in de Tuin

Deze week werden we verrast door een snuivend geluid bij ons Veldstudiecentrum de Schelphoek. Tijdens een rondje rond het gebouw kwamen we een egel (Erinaceus europaeus) tegen. De egel was hoogstwaarschijnlijk op zoek naar een plekje voor zijn winterslaap.

Je verwacht wellicht dat de egel heel de winter doorslaapt, maar dit is niet het geval. Af en toe wordt hij wakker en gaat op onderzoek uit, bijvoorbeeld als zijn slaapplaats te koud is of wanneer erg nog genoeg insecten te vinden zijn (bij een warme winter). De egel is een beschermde diersoort. Echter is het soms lastig voor het diertje om een juiste slaapplek te vinden; denk aan slakkengif, tegels of hekken in de tuin en warme winters.

Er zijn een aantal simpele manieren om de egel een handje te helpen:

  • Gebruik zo min mogelijk gifstoffen voor de bestrijding van ongedierte. Je kan de egel mogelijk vergiftigen door de sproeimiddelen;
  • Heb je een vijver? Maak een plankje met gaas zodat egel weer uit het water kan wanneer hij erin is gevallen (een egel kan goed zwemmen);
  • Het dier heeft ruimte nodig, 1 achtertuin is niet genoeg. Zorg ervoor dat hij door kan lopen naar de buren (bijvoorbeeld een open stuk in de heg of het hek);
  • Laat het nest van de egel in de winter met rust. Wanneer hij eerder opstaat in de winter kan hij mogelijk verhongeren door het schaars aanwezige voedsel;
  • TIP: Zet een egelhuis in de tuin (mandje of oud kistje) of maak een huisje. Zoals dit voorbeeld van Natuurmonumenten, leuk om te klussen en goed voor de natuur!

Broedende Rode lijst soort in Hei- en Boeicop

Op de rand van de verdieping van het slaapgebouw is een nest gevonden met jonge grauwe vliegenvangers. Een erg bijzondere vondst, de soort is namelijk een beschermde inheemse vogelsoort.

De grauwe vliegenvanger is een grijze vogel met een strepen op de borst. Zowel het mannetje en vrouwtje hebben hetzelfde verenkleed. Hun voorkeur gaat uit naar een bosrijk gebied.

Jonge grauwe vliegenvangers in HB

Mollen mysterie opgelost

Deze maand vonden we aardig wat dode molen op locatie de Schelphoek. Het was voor ons niet duidelijk wat de exacte reden was voor de dode mollen op het grasveld. Tot dat we  een buizerd, genaamd Gijs, zagen jagen op het grasveld. Gijs verblijft altijd rond de locatie van ons terrein, het gehele jaar door. De buizerd zag zijn kans en vloog vervolgens weg met een mol in de bek!

Gijs de mollenjager

De buizerd is erg flexibel, hij eet vrijwel alles wat hij kan vinden. Zoogdieren zoals muizen en mollen staan op zijn menu. Maar daarnaast jaagt de buizerd ook op amfibieën en reptielen.

Waarom staan er 2 futen op ons logo?

Op ons logo zijn twee futen te zien, maar wat hiervoor de reden?

Futen dragen volledige zorg voor de kleintjes (zowel vader als moeder). De jongen hebben het beste plekje, op de rug van de ouder. Is dat geen heerlijke vaderdag? Bij natuurkampen proberen we de leerlingen van alles bij te leren over het milieu en omgeving, zoals het futen paar.

De jongen worden ongeveer 10 weken gevoerd door de futen ouders voordat ze op eigen avontuur gaan. Het broedseizoen is rond maart – oktober, erg lang. Echter worden de meeste eieren rond mei gelegd. Nesten worden op de mooiste plekjes gemaakt, zoals rond een tak in het water maar de voorkeur van de gaat uit rond of in het riet. Hier is het nest goed beschermd tegen predatoren.

 

Weetje: Futen zijn erg romantisch (wie had dat gedacht!). Wanneer het vrouwtje een visje aanneemt van het mannetje zijn ze officieel getrouwd.

Ons nieuwste veldwerkproject: QR-codes, selfies en veldwerk

Nieuw veldwerkproject: de QR-fietsroute

Deze maand is ons nieuwe project van start gegaan: de QR-fietsroute. Tijdens dit dagproject leert de leerling over de natuur, historie en cultuur van Schouwen-Duivenland. Het project is inmiddels getest door de studenten van het Cambreurcollege. De reacties waren zeer positief: “Top: ik vond het heeeeeeeel erg goed georganiseerd en voorbereid.”/ “Ik vond het een hele geweldige dag, met lekker eten en leuke proefjes.”

Wat ga je doen?

Tijdens de dag fietsen leerlingen langs verschillende veldwerkposten waarbij ze een QR-code scannen. In de code vinden ze een filmpje over de veldwerktechniek. Het doel van het project is om veldwerk en natuuronderzoek te introduceren in een hipper jasje op een Corona-vriendelijke manier. En niet te vergeten, de leerlingen maken een selfie bij elke post. Dit levert de leukste beelden op!

 

Wil je een leerzaam en Corona-proof dagproject organiseren voor je klas? Neem dan contact met ons op via info@natuurkampen.nl

Rosse vleermuis gespot met 2 jongen

Bijzondere vondst: Rosse vleermuis met 2 jongen

Tijdens het ophangen van de vlag voor koningsdag kwam er een bijzondere soort (met jongen) voor bij vliegen. Al snel zagen we dat het een Rosse vleermuis was met 2 jongen. Dit is erg bijzonder, zo op klaarlichte dag. De vleermuis vloog laag in cirkels wat erg kenmerkend is voor de Rosse vleermuis of wel “vroegvlieger”.

Hoe kan je de Rosse vleermuis herkennen?

De soort heeft een roodbruine vacht, met een donkerbruine snuit, oren en vleugels. Deze vleermuis is vrij groot met een lichaamslengte tot maar liefst 8 cm. Ter vergelijking, de gewone dwergvleermuis is maximaal 3,4 cm lang. De zoogdiervereniging heeft een overzichtelijke zoekkaart opgezet om deze soorten te herkennen, zie hier.

Weetjes over de soort
  • De Rosse vleermuis paart meerdere malen, en werpt bijzonder genoeg meerdere jongen van verschillende vaders.
  • De Rosse vleermuis is een romanticus. Het mannetje gaat tijdens het broedseizoen in een holle boom zitten en produceert de mooiste liefdeszangen (deze zijn hoorbaar voor ons). Hierdoor lokt hij de vrouwtjes naar hem toe.
De verspreiding van de soort in NL (Bron: Zoogdiervereniging – 2021)

Wat kan jij doen voor deze soort?

Je kan je tuin aantrekkelijker maken voor vleermuizen door je tuin insecten-vriendelijk in te richten. Alle tips kan je hier vinden, opgezet door Natuurpunt.

5 tips: Natuuronderzoek voor studenten tijdens lockdown

1. Ontdek je eigen tuin

Natuur is overal te vinden, ook in de achtertuin. Insecten zoeken kan overal, in de tuin en zelfs op het balkon. Insecten zijn belangrijk voor de natuur. Ze onderhouden de tuin, zijn een voedselbron voor vele vogelsoorten en verspreiden zaadjes van planten en bloemen. Je vindt ze onder stenen, tussen het gras in de aarde en ook tussen de blaadjes.

Wat heb je nodig voor het uitvoeren van een insectenonderzoek? Het is handig om een loeppotje bij de hand te hebben. Hierin kan je de insecten beter bekijken en zie je hoe ze zich gedragen. Je kan zo ook de soort determineren. Daarnaast is een insectenzoekkaart en eventuele insectengids een must. De bodemdierenkaart kan je hier downloaden. Met pen en papier kan je de soorten noteren, het gedrag en de gevonden locatie invullen.

TIP: Je kan het insectenonderzoek grondig en verrijkend maken door verschillende thema’s te koppelen. Gedrag, licht en schaduw en voedsel zijn interessante onderzoeksonderwerpen om een SMART onderzoeksvraag op te stellen.

2. Pissebedden? Interessant en leerzaam!

Pissebedden worden vaak gezien als vervelende kruipende diertjes maar niets is minder waar, de pissebed is onmisbaar voor onze bodem. De pissebed hergebruikt plantaardig materiaal zoals rottend hout en bladeren. Ze zijn een kreeftachtige die op land leeft. De pissebed is dus geen insect maar familie van de kreeft en krab! Je kan zeer interessante onderzoekjes doen met pissebedden. Daarom is het leuk (en heel gemakkelijk) om een eigen pissebed kweekbak te maken.

Wat heb je nodig? Een aantal bakken, bijvoorbeeld een diepvriesdoos van 2 liter. In het deksel maak je een aantal gaatjes zodat er voldoende zuurstof aanwezig is in de bak. Je maakt een substraat laag voor de pissebed met blaadjes, hout en grond. Compost is te gebruiken als voedsel, zoals rest groente en fruit. Je plaatst de pissebedden in de bakken, en dan kijken maar! Je kan verschillende kweekbakken opzetten:

  • Een bak met schaduwplekken en licht;
  • Een bak met een stuk vochtige grond en droge grond;
  • Een bak met verstop plekken en open ruimte.

Op basis van de verschillende milieufactoren (vocht, licht) kan je het gedrag bepalen van de pissebed. Je noteert de tijd en het aantal pissebedden op een bepaalde locatie.

TIP: Aanvullend kan je kijken naar de verschillende kleursamenstellingen van de pissebed. In Nederland zijn er rond de 40 soorten pissebedden te vinden. Normaliter zijn ze bruin of grijs maar je vindt ook zalmroze, paarse (ziekte) en gespikkelde pissebedden.

3. Daar gaan we WEER

Het is de laatste jaren steeds warmer in Nederland. We hebben een neerslagtekort wat een effect heeft op onze leefomgeving. Hierdoor ontstaat droogstand. Een actueel onderzoek is het uitvoeren van een weeronderzoek. Weerinstrumenten kan je zelf maken, zoals een regenmeter!

Je hebt niet veel materialen nodig om een regenmeter te maken. Verzamel een plastic fles, een schaar, meetlat, 2 kleuren tape/plakband en een aantal steentjes. Dus, hoe zet je de regenmeter in elkaar? Je knipt de gehele bovenkant van de fles af. Plak met de tape een schaalverdeling op de fles. De eerste kleur tape plak je op 6 cm van de fles. Vervolgens plak je om de cm een lijn met de andere kleur tape. Hierdoor kan je het aantal millimeters aflezen. Giet nu, samen met de kleine steentjes, water tot de hoogte van 6 cm (de eerste lijn). Zet de regenmeter op een open plek in de tuin.

Vervolgens kijk je hoeveel regenwater in de regenmeter zit. Dit doe je elke dag op hetzelfde tijdstip. Noteer dit in een logboek met datum, tijd, hoeveelheid regen per dag en eventuele weerindicaties. Leeg de fles wanneer deze vol is. Vul de regenmeter opnieuw tot de eerste lijn: 6 cm.

TIP: Je kan het onderzoek combineren met de temperatuur, wind, luchtdruk, bewolking, windsnelheid en windrichting. Vervolgens kan de student een weerbericht presenteren waarbij de verschillende resultaten aan bod komen.

4. Microbeads

Plastic, je komt het overal de gehele dag tegen. Plastic is goedkoop en kan voor vele dingen gebruikt worden. Helaas heeft plastic ook veel nadelige eigenschappen. Soms zitten er hele kleine stukjes plastic in de gekste producten waar je het niet verwacht! Zoals in een mascara of tandpasta. Deze “Microbeads” zijn plastic bolletjes van maximaal 1 mm die voor verzorgingsproducten worden gebruikt. Microbeads zijn gevaarlijk voor onze leefomgeving. Het plastic trekt giftige stoffen aan wat uiteindelijk weer in onze voedselketen beland. Via de app: Beat the Microbead kan je verzorgingsproducten scannen op plastics. De app is gratis te downloaden. De student kan de app downloaden en thuis onderzoek doen of er plastics in hun verzorgingsproducten zit.

Je kan zelf ook verzorgingsproducten testen op Microbeads. Je hebt hiervoor een aantal verzorgingsproducten nodig (tandpasta, douchegel, scrub, etc.). Een eetlepel, koffiekan, koffiefilterhouder en koffiefilters, 2 kannen (hittebestendig) en heet water.

  • Eerst meng je een grote lepel van het verzorgingsproduct in het hete water in de hittebestendige kan. Roer het mengsel door zodat het geheel is opgelost
  • Hierna leg je de koffiefilter geopend in de koffiefilterhouder
  • Vervolgens giet je de vloeistof in de koffiekan
  • Zie je spikkels? Dit zijn Microbeads. Gebruik bij elk verzorgingsproduct een nieuwe koffiefilter zodat je de hoeveelheid Microbeads goed kan zien.

TIP: Niet geheel duidelijk? Bekijk dan Microplastics in de Noordzee (Stichting Noordzee). Vervolgens kan je de resultaten klassikaal bespreken.

5. Strand Aanspoelsel Onderzoek; nuttig en leuk

Strand onderzoek is belangrijk om onze kusten te beschermen. Stichting Anemoon heeft verschillende monitoringsprojecten opgesteld om een beeld te krijgen van de Nederlandse marine soorten. Een project waar zij zich voor in zetten is het SMP: Strandaanspoelsel Monitoring Project. De aantallen en soorten worden in kaart gebracht door middel van dit SMP-formulier. Iedereen kan meedoen met dit onderzoek, het is daarom erg leerzaam en leuk voor studenten. Het is belangrijk dat de student zich inleest in de meest voorkomende soorten. Het project, en meest voorkomende soorten, kan je introduceren tijdens een presentatie. De uitvoering van het project kan de student zelf uitvoeren.

TIP: Wanneer het niet geheel duidelijk is welke soort er is aangespoeld maak je een foto. Je kan de resultaten en foto’s klassikaal bespreken. Alle tips en stappen voor het deelnemen van dit project vind je via deze link van Stichting Anemoon.

 

 

 

 

Een hele beleving in de Zeeuwse natuur!

Vanaf heden bieden we naast onze natuurkampen ook natuurreisjes aan! Het uitje is interactief en leerzaam. Kinderen beleven de Zeeuwse natuur door middel van een sleepnet excursie, strandjutten en een strijd tegen het waterspel (eb & vloed).

Het programma is te boeken voor zowel een halve als hele dag. Begin januari zijn wij ook te vinden in het Nationaal Schoolreis Magazine. Meer informatie? Stuur ons een mail via info@natuurkampen.nl.

 

Paddenstoelen kweken: easy & gezond

Momenteel is het een enorme trend om zelf groente te verbouwen. Het is vers, lekker (geen gifstoffen) en daarnaast gewoon leuk om te doen! Waar weinig over bekend is, is het telen van paddenstoelen in eigen tuin. Het telen van paddenstoelen is easy… Paddenstoelen worden geteeld op energiearme grond en afvalmateriaal. Bovendien is een paddenstoel enorm eiwitrijk, bevat weinig vet en heeft een grote inhoud aan mineralen en vitamines. Een ideale vleesvervanger dus!

Hoe kweek ik een paddenstoel?

Laten we makkelijk beginnen! Een champignon uit de supermarkt is voldoende om een hele familie te ontwikkelen. Snij het steeltje van de paddenstoel af. Plaats de steel vervolgens in een pot met natte grond op 2 cm diepte. Belangrijk is dat je de pot op een donkere plaatst, anders werkt het niet. Na een aantal weken zal je zien dat er mini paddenstoeltjes boven de grond ontstaan.

 

Meer informatie over het kweken van een paddenstoelen? Kijk dan bij de tuin op tafel. De Tuin op Tafel heeft ook heerlijke recepten en tips over tuinieren.