Vogels kijken, tellen en insturen

Eind januari doen we vanuit Natuurkampen weer mee aan de Nationale Vogeltelling, georganiseerd door de Vogelbescherming. De vogeltelling is belangrijk om de vogelsoorten in kaart brengen en hierdoor beter te beschermen. Doe je ook mee?

De Vogelbescherming heeft een handige tool ontwikkeld om samen met de leerlingen in de klas te determineren. Met dit telformulier turf je de voorkomende soorten en vind je afbeeldingen van de soorten voor herkenning. Download de tuinvogeltelling hier.

Podcast Luisteren (PodNL): De Vogelspotcast TIP: Wil je wat meer ervaring op doen voor het determineren van vogelsoorten? Luister dan eens naar de vogelspotcast (gratis te beluisteren via Spotify), waarbij vogelaar Arjan zijn jeugdvriend Gisbert, een beginner zonder enkele ervaring in vogels kijken, meeneemt op vogelexcursie. Een aanrader! 

Een Wollige Rode Lijst Soort in de Schelphoek

Het is een muis van 16 cm, heeft een stompe kop en een bruine vacht. Het is de oudste woelmuissoort van Nederland. Hij bewoonde de onze aarde al tijdens de laatste ijstijd: het is de Noordse woelmuis (Alexandromys oeconomus arenicola). Door de afgesloten Deltawerken en verschuivingen van de polders en schorren is het diertje in Schouwen grotendeels verdwenen. De afname van zijn habitat en de verandering in de waterhuishouding vormen het grootste gevaar voor deze Rode lijst soort.

Rond onze accommodatie in de Schelphoek is er een nieuwe weg aangelegd richting de Brouwersdam en zijn er 2 nieuwe rotondes bijgebouwd. In dit nieuwe bestemmingsplan zijn ze iets belangrijks vergeten, de aanleg van een nieuw natuurgebied ter compensatie voor de Noordse woelmuis. In de Schelphoek leven namelijk een tiental Noordse woelmuizen, en ze zijn zwaar beschermd. Van Burg, wethouder van Schouwen, verwacht dat het compensatie gebied eind volgend jaar klaar is.

Wie weet kom je dit prachtige diertje wel tegen in natuurgebied de Schelphoek. Dat is toch wel bijzonder.

Rustend Roesje

Wist je dat sommige nachtvlinders overwinteren? Team Hei- en Boeicop kwam het roesje (Scoliopteryx libatrix) tegen tijdens zijn winterslaap in de schuur. De soort zoekt begin november een droge plek op waar hij tot april-mei verblijft. Bijzonder aan deze soort is dat hij overwinterd met de vleermuis, die ook in kelders en zolders overwinteren. Het roesje staat op het menu van de vleermuis, toch overwinteren ze samen in harmonie.

De naam van het roesje heeft te maken met de achterzijde van de vleugels. Deze hebben wat weg van gordijnen ruches, vandaar de naam. Het roesje heeft zich geheel aangepast aan het seizoen, hij voedt zich met het voedsel wat op dat moment beschikbaar is. In de lente drinkt hij nectar van de wilgenkatjes, de zomer overrijpe bramen sap en in de herfst voedt hij zich met nectar van de klimop.

Andere soorten die overwinteren zijn de dagpauwoog (zie bovenstaande foto), gehakkelde aurelia en de kleine vos.

Dolfijn gespot in de Oosterschelde

Deze maand werd er een bijzonder dier gespot in de Oosterschelde, een dolfijn! De bruinvis kan je regelmatig zien langs zwemmen in de Oosterschelde, maar dolfijnen zie je zelden. Volgens SOS-dolfijn gaat het om een tuimelaar. Bekijk hier het filmpje van Omroep Zeeland

De tuimelaar (Tursiops truncatus) staat bekend om zijn intelligentie. Het zijn sociale dieren die vaak jagen in groepsverband. Door middel van echolocatie vinden de dieren hun weg in het water en communiceren ze met elkaar. Waarschijnlijk is deze dolfijn zijn groep kwijtgeraakt en kwam in de Oosterschelde terecht. Hopelijk is het dier weer via de kering teruggekeerd naar de Noordzee, in de Oosterschelde is helaas schaars voedsel te vinden voor dolfijnen.

Zeezoogdieren die we regelmatig spotten tijdens het korren of de dijkzonering in Zeeland zijn de grijze zeehond en de bruinvis (kleinste walvis van de Noordzee).

Bellen Blazer

Onze fotograaf, Appie Bonis, heeft deze bromvlieg in de spotlight gezet. De bromvlieg deed iets interessants, hij was bellen aan het blazen. Maar, waarom?

De bromvlieg blaast bellen om warmte te verliezen. Een bromvlieg laat vaak even een vloeistofbel tussen zijn monddelen naar buiten komen en haalt hem dan weer naar binnen… Doordat wat vloeistof verdampt koelt de druppel snel af, en vervolgens haalt de vlieg hem weer binnen.  Hoe gaaf is dat?!

Wat vind ik in mijn (sleep)net?

Vogels in eigen tuin

Een roodborstje, merel of een koolmees… Het is weer druk in de tuin. Tuinvogels bouwen volop reserves aan voor de winter. Er is een grote variatie aan vogelsoorten te ontdekken! Helaas is het soms lastig ze te herkennen.  Ben je benieuwd welke vogels er in jouw tuin voorkomen? Wij geven je de tips om een soort te identificeren, en wat te doen als je de soort herkend hebt.

Hoe herken je een tuinvogel?

Er zijn meerdere herkenningspunten om een soort te determineren (op naam te brengen). Bijvoorbeeld door het kleurpatroon, de zang en het typerend gedrag van de vogel.

Handige hulpmiddelen zijn vogelgidsen, zoekkaarten en apps. De gratis tuinvogelgids app is een ideaal hulpmiddel om tuinvogels te ontdekken. Via de app zijn er meer dan 80 soorten te herkennen met duidelijke foto’s en geluiden. Verder kan je de soort toevoegen bij ‘my spots’. Appeltje, eitje!

Ik heb een tuinvogel gedetermineerd, wat nu?

Een overzicht van het aantal vogelsoorten in Nederland is noodzakelijk. Hierdoor kan de soort, en zijn leefomgeving, beter worden beschermd. Via soortenbank.nl kan je de soort doorgeven. Tevens kan je meedoen met de Nationale Vogeltelling. De telling is opgezet door de Vogelbescherming waarbij vrijwilligers vogels tellen in eigen tuin of op balkon. Meer informatie over de Nationale Vogeltelling? Kijk hier

Hoe vang je waterdieren?

Eigenschappen van het water in een sloot kun je het best bepalen aan de hand van de soorten diertjes die er in voorkomen. Zij leven er en elke soort heeft speciale eigenschappen om te overleven. Bijvoorbeeld: hoe komen de diertjes aan hun zuurstof, toch de eerste levensbehoefte. Halen ze lucht aan het oppervlak en gaan ze met een bel weer naar beneden, of snorkelen ze? Misschien blijven ze continu beneden en hebben ze bloed- of trachee kieuwen. Het vangen en bepalen van de soorten diertjes is dus een goede  manier om meer over het water te weten te komen.

Lees meer